🚨 Meer angst oproepen tijdens exposure? Deze studie zegt: liever niet… 🚨
In exposuretherapie hoor je het vaak: “de angst moet maximaal zijn, dan werkt exposure het best.”
Maar klopt dat eigenlijk wel — en helpt het om angst extra op te schroeven?
Een grote multicenter RCT van Richter et al. (2026) (N = 124) bij paniekstoornis met agorafobie testte het expliciet: exposure mét versus zonder een instructie om angstactivatie te verhogen.
📊 Opzet in een notendop:
- Beide groepen kregen 12 sessies exposure-gebaseerde CGT (plus boosters).
- Verschil: in de Exposure + FearActivation (E + FA)-conditie werden patiënten tijdens in-vivo exposure actief aangemoedigd om hun angst te verhogen via extra interoceptieve provocaties (bv. hyperventilatie) en/of expliciteren van dreiggedachten.
📌 Wat kwam eruit?
- ✅ Beide behandelingen werkten sterk: grote verbeteringen op alle primaire uitkomsten.
- 📱 Met EMA zagen ze ook wat ze wilden manipuleren: E + FA rapporteerde meer lichamelijke sensaties en meer (initiële/maximale) angst tijdens exposure (vooral bij de geïndividualiseerde exposures).
- ❗ Maar: meer angst = niet beter. Sterker nog: na afloop was E + FA iets minder effectief op 2 van de 4 primaire uitkomsten (CGI en PAS). Bij 4 maanden follow-up waren de groepen weer gelijk.
💡 De echte hint zit ‘m hier
De data wijzen erop dat niet “maximale angst” doorslaggevend is, maar vooral wat er gebeurt met dreigverwachtingen: (rest)verwachtingen en verandering daarin hingen samen met uitkomsten.
📢 Bottom line:
Deze studie zet vraagtekens bij de populaire aanbeveling om angst tijdens exposure zo hoog mogelijk te maken — tenminste bij paniek/agorafobie.
Exposure hoeft niet “harder”. Het moet slimmer: gericht op verwachtingen, betekenisgeving en leren dat de ramp niet gebeurt.
En wil je meer weten over het optimaliseren van je angstbehandeling? Dan ben je van harte welkom bij de Basiscursus Cognitieve Gedragstherapie (Basiscursus CGT) of de 50-uurs Vervolgcursus CGT bij Angst, Persoonlijkheid en Trauma.
