🚨 Sociale steun tijdens exposure: geen veiligheidssignaal, maar juist effectief! 🚨
In exposuretherapie werken veiligheidssignalen vaak ondermijnend: ze verminderen de angst tijdens de exposure, maar houden op lange termijn de angstige verwachting in stand.
Maar hoe zit dat met sociale steun-reminders tijdens de exposure? Werkt dat fundamenteel anders? Daar lijkt het wel op 😊
Want een nieuwe studie van Hornstein, Fanselow, Craske & Eisenberger (2025) laat precies dat zien: beelden van steunfiguren dempen de angst niet alleen in het moment, maar lijken ook de langetermijn-extinctie van angst te versterken. En dat maakt ze klinisch razend interessant.
📊 Wat deden de onderzoekers?
In twee studies met telkens 32 deelnemers vergeleken zij:
- een geleerd veiligheidssignaal
- met een foto van een belangrijke sociale steunfiguur.
Angst werd opgewekt via fear conditioning en gemeten met skin conductance responses (SCR). In studie 2 werden ook trial-by-trial verwachtingen van een schok
🔍 Wat viel op?
- Zowel veiligheidssignalen als sociale steun-herinneringen verlaagden angst tijdens exposure.
- Maar daarna gingen de lijnen uit elkaar:
- bij het veiligheidssignaal kwam de angst terug tijdens return-of-fear en reinstatement;
- bij de sociale steun-herinnering gebeurde dat niet of veel minder.
- Nog interessanter: het veiligheidssignaal werkte zoals verwacht door de dreigingsverwachting te verlagen (“die schok komt niet”).
De sociale steun-herinnering deed dat niet. Die leek angst te remmen via een ander mechanisme.
💡 De kern van het artikel
De auteurs suggereren dat sociale steun niet zozeer zegt: “er komt niets engs”, maar eerder:
👉 “zelfs als er iets naars gebeurt, is het minder overweldigend omdat ik steun en hulpbronnen ervaar.”
Dus niet minder verwachting van gevaar, maar minder ervaren dreiging van het gevaar zelf. Dat is een subtiel, maar enorm belangrijk verschil.
📢 Bottom line:
Misschien moeten we sociale steun in exposure niet langer zien als iets dat het leerproces verstoort, maar juist als iets dat het comfort tijdens exposure kan vergroten én de uitkomst kan verbeteren.
Een eenvoudige, goedkope en niet-invasieve interventie — zoals een beeld van een dierbare — zou zomaar van onschatbare waarde bij exposurebehandelingen kunnen zijn.
Bekijk hier het volledige artikel.
Tijdens de 50-uurs Vervolgcursus Cognitieve Gedragstherapie bij Angst, Persoonlijkheid en Trauma gaan we dieper in op het optimaliseren van je angstbehandeling. Meer informatie: https://beldmanopleidingen.nl/cursussen/vervolgcursus-cgt-50-uur/
